Większość z nas na widok numeru telefonu powiązanego z policją poczułaby natychmiastowy respekt i zaufanie. Właśnie na ten psychologiczny mechanizm liczą cyberprzestępcy, którzy coraz śmielej sięgają po technologię podszywania się pod znane nam instytucje. Historia naszej czytelniczki to idealny podręcznikowy przykład na to, jak zimną krew należy zachować w takich sytuacjach.
Telefon od "pracownika banku" z zaskakującym tłem
Wszystko zaczęło się od pozoru rutynowego połączenia. Mężczyzna po drugiej stronie słuchawki przedstawił się jako pracownik banku PKO BP. Szybko przeszedł do rzeczy, informując o konieczności „potwierdzenia danych osobowych” w celu rzekomego zabezpieczenia profilu zaufanego klientki.
Nasza czytelniczka natychmiast wyczuła pismo nosem i bez zbędnej dyskusji rozłączyła się. To była pierwsza, najważniejsza i najlepsza decyzja, jaką mogła podjąć.
Prawdziwy szok przyszedł jednak chwilę później, gdy kobieta postanowiła zweryfikować numer telefonu w wyszukiwarce internetowej. Okazało się, że numer +48 12 261 07 38 (widoczny na zrzucie ekranu przesłanym do redakcji) należy do... Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie.
Zgłupiałam, więc zadzwoniłam do znajomego policjanta. Powiedział, że to na 100 procent oszustwo w celu wyłudzenia danych - relacjonuje czytelniczka.
Jak to możliwe? Czym jest spoofing telefoniczny?
Jak to możliwe, że oszust podający się za pracownika PKO dzwoni z oficjalnego numeru małopolskiej policji? Odpowiedzią jest technologia określana jako spoofing telefoniczny (ang. caller ID spoofing).
Oszuści wykorzystują luki w protokołach sieci GSM oraz specjalne bramki VoIP (telefonii internetowej), które pozwalają im ręcznie wpisać dowolny numer, jaki wyświetli się na ekranie telefonu ofiary.
-
To tylko cyfrowa maska: Prawdziwy właściciel numeru (w tym przypadku krakowska policja) nie ma pojęcia, że ktoś bezprawnie korzysta z jego tożsamości. Ich systemy telefoniczne nie rejestrują tych połączeń wychodzących, ponieważ fizycznie nie zostały z nich wykonane.
-
Pułapka oddzwaniania: Gdyby nasza czytelniczka zdecydowała się oddzwonić na ten numer, połączyłaby się z faktycznym oficerem dyżurnym policji w Krakowie, a nie z oszustem. Przestępcy działają tylko „w jedną stronę”.
Jak się bronić? Żelazne zasady bezpieczeństwa
Ta sytuacja pokazuje, że obecnie nie możemy wierzyć temu, co wyświetla się na ekranie naszego telefonu. Nawet jeśli widzimy nazwę kontaktu zapisaną w książce telefonicznej lub oficjalny numer banku czy policji, wciąż może to być cyberatak.
Aby nie dać się oszukać, stosuj prostą zasadę rozłącz się i zweryfikuj:
-
Nigdy nie podawaj danych przez telefon: Żaden prawdziwy pracownik banku, urzędnik ani policjant nie będzie wymagał od Ciebie podawania haseł do bankowości, kodów BLIK, pełnego numeru PESEL czy danych logowania do Profilu Zaufanego.
-
Natychmiast przerwij połączenie: Jeśli rozmowa wzbudza Twoje najmniejsze wątpliwości, po prostu się rozłącz.
-
Zadzwoń sam (ale nie poprzez oddzwonienie!): Jeśli chcesz sprawdzić, czy sprawa była prawdziwa, odczekaj chwilę, ręcznie wpisz oficjalny numer infolinii banku (np. ze strony internetowej lub aplikacji mobilnej) i zapytaj konsultanta, czy faktycznie próbowano się z Tobą kontaktować.
