Jakie zagrożenie niosą ze sobą kleszcze?
Kleszcze to niewielkie pajęczaki, które stanowią poważne niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi oraz domowych pupili – psów i kotów. Mogą przenosić bakterie, wirusy i pierwotniaki, wywołując między innymi boreliozę oraz kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Aktywność tych pajęczaków rozpoczyna się, gdy temperatura w ciągu doby przekroczy 5–7°C i utrzymuje się wilgotna pogoda.
Spotkamy je nie tylko w gęstym lesie czy na łące, ale także w miejskich parkach, na placach zabaw, w domowych trawnikach czy żywopłotach. Pajęczaki szukają na ciele miejsc, gdzie skóra jest najdelikatniejsza. Najczęściej ukrywają się:
- Na rękach i nogach.
- Na głowie (na granicy włosów) i za uszami.
- W zgięciach stawów, pachwinach oraz w fałdach skórnych.
Ugryzienie kleszcza jest bezbolesne i może pozostać niezauważone przez kilka dni - ostrzegają specjaliści ds. zdrowia.
Skuteczna profilaktyka podczas spacerów
Przed wyjściem na tereny zielone warto zastosować odpowiednią ochronę. Podstawą jest spryskanie się preparatami odstraszającymi kleszcze i komary, pamiętając o stosowaniu ich ściśle z zaleceniami producenta umieszczonymi na etykiecie.
Równie ważny jest ubiór: długie spodnie, koszula z długim rękawem oraz nakrycie głowy utrudniają pajęczakowi dostęp do skóry. Wybierając jasną odzież, znacznie łatwiej i szybciej dostrzeżemy kleszcza, zanim ten zdoła się wkłuć. Po powrocie do domu należy dokładnie obejrzeć ciało (jak i futro zwierząt), wziąć kąpiel, a noszone ubrania natychmiast wyprać.
Prawidłowe usuwanie kleszcza krok po kroku
W przypadku wkłucia najważniejszy jest czas – kleszcza należy usunąć jak najszybciej. Do tego celu wystarczy zwykła pęseta lub specjalne zestawy kupione w aptece.
- Chwyć kleszcza pęsetą tuż przy samej skórze.
- Pociągnij zdecydowanym ruchem pionowo do góry. Pamiętaj, aby go nie zgniatać ani nie przekręcać.
- Zdezynfekuj miejsce wkłucia oraz narzędzie, a następnie dokładnie umyj ręce.
- Obserwuj miejsce wkłucia przez kolejny miesiąc.
Eksperci przypominają: „Nie smaruj kleszcza masłem, innymi tłuszczami, alkoholem czy innymi substancjami”.
Borelioza i KZM - objawy oraz szczepienia
Do najczęstszych chorób odkleszczowych należą borelioza (zwana chorobą z Lyme) oraz kleszczowe zapalenie mózgu (KZM).
Boreliozę wywołuje bakteria Borrelia burgdorferi. Jej charakterystycznym objawem jest rumień wędrujący – zaczerwienienie w kształcie pierścienia lub owalnej plamy wokół miejsca wkłucia, które rozszerza się obwodowo i pojawia się w ciągu pierwszych dni lub tygodnia.
Z kolei KZM to wirusowa choroba ośrodkowego układu nerwowego, przenoszona głównie przez kleszcza pospolitego. Wirus może przedostać się do organizmu w ciągu kilku minut od ukłucia. Ponieważ wywołuje ją wirus, KZM nie leczy się antybiotykami. Schorzenie to u części pacjentów grozi powikłaniami, takimi jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu lub rdzenia kręgowego.
Przed KZM chronią szczepienia ochronne, które można zrealizować w przychodni POZ lub w aptece.
