Rawicz w czasie zaborów
Rawicz założył w 1638 r. oboźny wielki koronny Adam Olbracht Przyjma-Przyjemski dla protestanckich uchodźców ze Śląska (tego wyznania był sam Przyjemski), podczas wojny trzydziestoletniej. Akt lokacyjny wystawił 24 marca 1638 r. król Władysław IV.
Nawet do II wojny światowej w mieście przeważała ludność niemiecka, co spotęgował II rozbiór Polski. W jego wyniku w 1793 roku Rawicz znalazł się pod zaborem pruskim (1793 -1920 z przerwą na czasy Księstwa Warszawskiego).
Jawne polskie instytucje państwowe nie mogły tam funkcjonować. Jednak Polacy stawiali opór germanizacji poprzez tzw. pracę organiczną, tworząc legalne i tajne organizacje społeczne, gospodarcze, kulturalne i konspiracyjne.
Instytucje i komitety polityczno-obronne pod koniec zaborów
Tajny Komitet Obywatelski - założony jesienią 1918 r. ks. Zdzisława Zakrzewskiego. Koordynował przygotowania do przejęcia władzy z rąk niemieckich.
Powiatowa Rada Ludowa (PRL) - utworzona 18 listopada 1918 r. w miejsce tajnego komitetu polskiego. Formalną siedzibę miała w Miejskiej Górce, ale swoim działaniem obejmowała także strukturę miejską Rawicza.
Polska grupa konspiracyjna w koszarach - sformowana w 1918 r. przez stacjonujących w Rawiczu żołnierzy narodowości polskiej, pod dowództwem sierżanta Stanisława Kamińskiego. Grupa ta (licząca wraz z ochotnikami około 300 ludzi) zgłosiła pod koniec grudnia gotowość zbrojnego opanowania miasta, co stanowiło bezpośrednie zaplecze pod nadchodzące powstanie wielkopolskie. Do tej akcji nie doszło wobec sprzeciwu
Towarzystwa społeczno - kulturalne i sportowe
Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Rawiczu - pod pozorem krzewienia kultury fizycznej „Sokół” prowadził tajne szkolenia wojskowe, uczył polskiej historii i przygotowywał polską młodzież do przyszłego zrywu niepodległościowego.
Koła Towarzystwa Katolickich Robotników Polskich - organizacje dbające o zachowanie tożsamości narodowej i religijnej wśród polskich robotników, stanowiące bazę pod budowę struktur chadeckich.
Polacy w administracji Księstwa Warszawskiego (1807 - 1815)
W krótkim okresie napoleońskim Rawicz, w ramach struktur polskich był stolicą podprefektury krobskiej. Funkcjonowała w nim wówczas oficjalna polska Izba Administracji Publicznej Powiatu, na której czele jako podprefekt stał polski szlachcic Florian Rożnowski. W 1810 r. zastąpił go podprefekt Pomorski.
Komentarze (0)