Zima podobno nie powiedziała ostatniego słowa

Prognozy IMGW

Według przewidywań IMGW najtrudniejsza sytuacja czeka nas na przełomie stycznia i lutego. Na niedzielę (01.02) przewidziano spadki temperatur do -12°C stopni na zachodzie i -23°C stopni na wschodzie. Wtorek (03.02) ma być prawdopodobnie najzimniejszym dniem w roku. Synoptycy prognozowali, że w pasie od Podlasia po Lubelszczyznę minimalna temperatura powietrza może wynieść nawet -28°C stopni. W najcieplejszych regionach, takich jak Dolny Śląsk czy Pomorze Zachodnie, oscylować ma w granicach -13°C do -16°C stopni.

Kiedy w Polsce było najzimniej, a kiedy najcieplej?

Według statystyk najniższą temperaturę w Polsce odnotowano w Siedlcach na Mazowszu. 11 stycznia 1940 r. termometry pokazały tam -41,0 °C. To jednak trochę mylące. Zimniej było 9 lutego 1929 r. w Olecku. Wówczas było tam -42,2 °C. Nieścisłość wynika z faktu, że wtedy Olecko należało do ówczesnych Niemiec, a nie do Polski.

Z kolei polskim rekordem ciepła jest 40,2 °C. 29 lipca 1921 r. tyle właśnie pokazały termometry w Prószkowie w województwie opolskim.

Zima stulecia, przełom lat 1978/1979

Parokrotnie zdarzały się w Polsce srogie zimy, które wyraźnie odbiegały od średnich warunków pogodowych. Wymienia się wspomniany już przełom 1928/1929 roku, a także lata 1962/1963 (bardzo surowa i długa zima), 1986/1987 (jeden z najzimniejszych miesięcy w historii polskiej meteorologii (styczeń 1987 r.), z temperaturami spadającymi poniżej -30°C).

Jednak jako „zimę stulecia” określa się przełom lat 1978/1979, okres ekstremalnych opadów śniegu i mrozów, które sparaliżowały Polskę.

29/30 grudnia 1978 r., rozpoczął się napływ mroźnej masy powietrza z północy, co spowodowało, że opady deszczu zaczęły stopniowo przechodzić w opady śniegu oraz nasilać się. Towarzyszył im silny wiatr, powodujący szybkie tworzenie się zasp. Kulminacja w całej Polsce miała miejsce w noc sylwestrową.

Od 1 stycznia 1979 roku cały kraj był już sparaliżowany przez zaspy i kilkunastostopniowy mróz. Śnieżyca zablokowała drogi i tory, odcinając miejscowości od świata. Temperatury spadające poniżej -20°C, a w niektórych miejscach nawet do -30°C, zamrażały rzeki i infrastrukturę. Autobusy kursowały w wykopanych w śniegu tunelach, a pociągi utykały w zaspach. Wiele miejscowości było odciętych od świata, a komunikacja miejska w miastach nie funkcjonowała. Temperatura drastycznie spadła, a opady śniegu były rekordowe (ponad metr śniegu na Mazowszu). Zamarznięte taśmociągi w elektrowniach węglowych oraz zrywane linie energetyczne spowodowały poważny kryzys energetyczny, wymuszając wyłączenia prądu. Szkoły były zamykane na wiele tygodni. Ze względu na warunki, w wielu miejscach wstrzymano pracę zakładów przemysłowych. Do walki ze skutkami zimy zaangażowano wojsko, w tym czołgi używane do odśnieżania dróg.

Zima stulecia w Rawiczu

Podobnie jak w całym kraju, w Rawiczu na skraju chodników zalegały metrowe hałdy śniegu. Solidnie mroziło, temperatura spadała poniżej - 20°C. Kryzys energetyczny odbił się na zasilaniu prądowym nie tylko zakładów pracy, ale również gospodarstw domowych. Pojawiały się ciągłe komunikaty o „dwudziestym stopniu zasilania”, co znaczyło „wyłączać, co się da”.

Organizatorzy zabaw sylwestrowych mieli twardy orzech do zgryzienia. Wiele osób na zabawy nie dotarło, a zespoły muzyczne przygotowane były na grę akustyczną i to przy świecach. W niektórych miejscach puszczano muzykę z radia, co było swoistym kołem ratunkowym.

Od początku 1979 r. z centrum Rawicza śnieg wywożono poza miasto, ale była to akcja  tylko częściowo skuteczna. Trudne warunki pogodowe trwały wiele tygodni, kryzys w całym kraju zażegano dopiero z początkiem marca.

Jaki klimat mamy w Rawiczu?

To, co działo się w czasie „Zimy stulecia” w Rawiczu, wyraźnie odbiegało od przeciętnych warunków pogodowych. Dane meteorologiczne dla Rawicza wskazują, że średnie temperatury minimalne w styczniu, najzimniejszym miesiącu, wynoszą około -3° C, a temperatury rzadko spadają poniżej -12° C. Brak jest oficjalnych danych o wartościach ekstremalnych dla Rawicza.

Całoroczny klimat i średnie warunki pogodowe w Rawiczu

W Rawiczu lata są ciepłe, ale częściowo zachmurzone, a zimy są bardzo zimne, wietrzne i znacznie zachmurzone. W ciągu roku, temperatura waha się od -3°C do 25°C i rzadko spada poniżej -12°C lub przekracza 31°C. Zimy są coraz mniej śnieżne, co odbija się wiosną przy początku wegetacji roślin na ogródkach działkowych i zbóż na polach. O tradycyjnych kuligach w zasadzie nie ma mowy, powoli idą w zapomnienie.

Średnia temperatura w Rawiczu

Ciepła pora roku w Rawiczu trwa 3,4 miesiąca, od 26 maja do 8 września, a średnia dobowa temperatura maksymalna przekracza wtedy 20°C. Najgorętszy miesiąc roku to lipiec, kiedy średnia temperatura maksymalna wynosi 24°C a minimalna 14°C.

Zimna pora roku trwa 3,7 miesiąca, od 18 listopada do 9 marca, a średnia dobowa temperatura maksymalna kształtuje się poniżej 6°C. Najzimniejszy miesiąc roku to styczeń, kiedy średnia temperatura minimalna wynosi -3°C a maksymalna 2°C.

Źródła: pl.weatherspark.com, se.pl/olsztyn, Wikipedia, archiwum "Życia Rawicza"

Percentyl (lub centyl) to statystyczna miara pozycyjna, która dzieli uporządkowany zbiór danych na 100 równych części, wskazując, jaki procent obserwacji ma wartość równą lub niższą od określonego poziomu. Przykładowo, 75. percentyl oznacza, że 75% wyników jest niższych lub równych tej wartości, a 25% wyższych.