W 104. rocznicę tragicznych wydarzeń, przedstawiciele władz samorządowych Rawicza, organizacji politycznych i społecznych oraz służb mundurowych, złożyli kwiaty pod tablicą na budynku ratusza oraz na zbiorowej mogile na cmentarzu.

Podczas zajść, 19 sierpnia 1921 roku, trzy osoby zginęły na miejscu, pozostałe cztery zmarły w szpitalu. Najmłodsza ofiara rozruchów miała 17 lat. Zbiorowy pogrzeb odbył się 25 sierpnia na rawickim cmentarzu.

https://rawicz24.pl/wiadomosci/swieto-wojska-polskiego-105-rocznica-bitwy-warszawskiej/I91AmV5jkBXYlzHMAfYq

Powody demonstracji bezrobotnych w Rawiczu w 1921 r.

Podłożem rozruchów była zła sytuacja gospodarcza na obszarze byłego zaboru pruskiego. Do czerwca 1921 roku tereny te były oddzielone od pozostałej części kraju granicą celną. Wobec tego obowiązywał tu zarówno inny system płac, jak i cen. Kiedy granicę zniesiono, radykalnie wzrosły ceny, a więc i koszty życia. To wywoływało niezadowolenie społeczne, w związku z czym coraz częściej dochodziło do protestów.

Początkiem rozruchów w Rawiczu był bunt pracowników zatrudnionych przy regulacji Dąbroczni. Odmówili oni pracy za głodową stawkę i wyruszyli do Rawicza, aby przedstawić swoje postulaty lokalnym władzom. Żądań płacowych robotników nie spełniono, co wywołało ich wściekłość.

Dramatyczne wydarzenia podczas rozruchów głodowych w centrum Rawicza

Rozpoczęły się walki uliczne, obrzucono brukiem rawicki ratusz. Policja zareagowała bardzo ostro i doszło do walk wręcz. Demonstrantom udało się rozbroić kilku policjantów. Reszta nierozbrojonych funkcjonariuszy wycofała się w ul. Paderewskiego (obecnie Wojska Polskiego), skąd oddała pierwszą salwę do głodujących. Walki trwały kilka godzin, gdyż z okolicznych wsi nadciągali uzbrojeni w kosy i widły chłopi. Miasto zostało otoczone kordonem wojska. Do nocy wyłapano lub zabito większość uczestników zajść.

Jak podają źródła historyczne, uczestnicy tamtych wydarzeń zostali osądzeni i uwięzieni. Po odbyciu wyroku, duża część z nich, m. in. Lewandowski, wyjechała do Francji. Podczas zajść zginęło siedem osób - trzy poległy na miejscu o 11:30, pozostałe zmarły w szpitalu 19, 20 i 21 sierpnia 1921. Najmłodszy miał 17 lat.

Tablicę upamiętniającą poległych podczas rozruchów głodowych można zobaczyć na budynku rawickiego ratusza. Wmurowano ją tam w 1962 roku.

Lista poległych: Stefan Cyburski (Rawicz, 22 lata), Władysław Dąbrowicz (Wydawy, 18 lat), Franciszek Robaszyński (Piaski, 23 lata), Wincenty Szukalski (Słupia Kapitulna, 37 lat), Kazimierz Szwarc (Rawicz, 17 lat), Jan Tatarek (Zaorle, 22 lata) Jan Tyca (Ostoje, 26 lat)

https://rawicz24.pl/kultura/24-edycja-ogolnopolskiego-przegladu-sztuki-wspolczesnej-forma-za-nami/QzhHVjHrek5ulG2e1LpS

1921 R. (1)