Od tego, ile mamy lat, jaką mamy kondycję, jakim zdrowiem się cieszymy, zależy to, jakie badania profilaktyczne powinniśmy wykonywać. Z wiekiem uważniej musimy przyglądać się temu, jak funkcjonuje nasz organizm.

Badania pomagają wykryć choroby we wczesnym stadium ich rozwoju, ale to nie jedyny ważny aspekt. Mogą nam również wskazać, jak tryb życia wpływa na nasz organizm. Jeśli sami z siebie nie jesteśmy w stanie zmusić się do rzucenia palenia lub zmiany diety, być może pomogą nam w podjęciu takiej decyzji wyniki badań.

Każdy dorosły człowiek powinien raz w roku wykonać takie podstawowe badania, jak: pomiar ciśnienia tętniczego krwi, morfologię krwi z rozmazem, OB, poziom cukru we krwi, badanie ogólne moczu, badanie ginekologiczne i cytologię (kobiety) oraz rentgen klatki piersiowej (osoby palące papierosy).

Badania w wieku 20-30 lat

■ WSZYSCY

podstawowe badania profilaktyczne: morfologia, OB, stężenie glukozy we krwi oraz badanie ogólne moczu - raz w roku
pomiar ciśnienia tętniczego, kontrola wagi oraz ogólne badanie u lekarza internisty - raz w roku
pomiar poziomu elektrolitów we krwi (potas, sód, magnez, fosfor, wapń) - raz na 3 lata (ewentualne niedobory w organizmie powodujące np. przemęczenie, drżenie mięśniowe, nadciśnienie)
lipidogram, czyli pomiar stężenia cholesterolu we krwi oraz jego frakcji HDL i LDL, a także trójglicerydów - raz na pięć lat
USG jamy brzusznej - co 3 do 5 lat
RTG klatki piersiowej - raz na pięć lat (szczególnie - osoby palące)
kontrola stomatologiczna - raz na pół roku
jeśli masz wiele znamion, zgłoś się do dermatologa w celu ich kontroli.

■ KOBIETY

badanie ginekologiczne i cytologia - raz w roku (co 2 lata warto rozważyć USG przezpochwowe)
samobadanie piersi - raz w miesiącu, między 6. a 9. dniem cyklu

W przypadku obciążenia rodzinnego chorobami nowotworowymi - od dwudziestego roku życia, co pół roku USG sutków, a co rok - mammografia. Raz do roku poproś lekarza o zbadanie palpacyjne piersi.

■ MĘŻCZYŹNI

samobadanie jąder - raz w miesiącu
badanie jąder przez lekarza (pod kątem raka jądra) - co 3 lata
badanie proktologiczne (w przypadku mężczyzn będących w grupie ryzyka chorób prostaty)

Badania w wieku 30-40 lat

■ WSZYSCY

podstawowe badania profilaktyczne: morfologia, OB, stężenie glukozy we krwi oraz badanie ogólne moczu - raz w roku
pomiar poziomu elektrolitów we krwi (potas, sód, magnez, fosfor, wapń) - raz na 3 lata (ewentualne niedobory w organizmie powodujące np. przemęczenie, drżenie mięśniowe, nadciśnienie)
lipidogram, czyli pomiar stężenia cholesterolu we krwi oraz jego frakcji HDL i LDL, a także trójglicerydów - raz na pięć lat (w przypadku chorób krążenia w rodzinie - co roku)
pomiar ciśnienia tętniczego, kontrola wagi oraz ogólne badanie u lekarza internisty - raz w roku
badanie USG jamy brzusznej - co 3 do 5 lat
RTG klatki piersiowej - raz na pięć lat (w szczególności osoby palące)
kontrola dentystyczna - raz na pół roku
kontrola wzroku u okulisty i badanie dna oka - raz na pięć lat (w przypadku wady wzroku zgodnie z zaleceniami lekarza)
jeśli masz wiele znamion, zgłoś się do dermatologa w celu ich kontroli.

■ KOBIETY

comiesięczne samobadanie piersi, regularne wykonywanie badań ginekologicznych oraz cytologii - raz w roku
USG piersi - raz w roku
USG przezpochwowe narządów rodnych

■ MĘŻCZYŹNI

samobadanie jąder - minimum co sześć miesięcy
badanie jąder przez lekarza (pod kątem raka jądra) - co 3 lata
badanie proktologiczne (w przypadku mężczyzn będących w grupie ryzyka chorób prostaty)

Badania w wieku 40-50 lat

■ WSZYSCY

podstawowe badania profilaktyczne (morfologia, OB, poziom glukozy we krwi i ogólne badanie moczu)
pomiar ciśnienia tętniczego, kontrola wagi oraz ogólne badanie u lekarza internisty - raz do roku
lipidogram (cholesterol, frakcje, trójglicerydy) - raz na dwa lata (przy obarczeniu rodzinnym ryzykiem miażdżycy i chorób krążenia, nadwadze lub paleniu papierosów - co roku)
kontrola wzroku u okulisty i badanie dna oka oraz ciśnienia śródgałkowego - raz na dwa lata
EKG - raz na trzy lata
RTG klatki piersiowej raz na pięć lat (osoby palące papierosy - co roku)
USG jamy brzusznej - co 3 do 5 lat
gastroskopia - raz na 5 lat (w ramach profilaktyki nowotworów jelita grubego warto również raz w roku wykonywać test na obecność krwi utajonej w kale)
badanie densytometryczne (gęstości kości) - raz w ciągu dziesięciolecia
badanie stomatologiczne i czyszczenie zębów z osadu - raz na pół roku kontrolowanie stanu znamion i pieprzyków

■ KOBIETY

badanie ginekologiczne i cytologia - raz w roku
USG przezpochwowe narządów rodnych - raz na dwa lata
samobadanie piersi - raz w miesiącu
USG piersi i mammografia - raz na dwa lata
badanie poziomu hormonów tarczycy

■ MĘŻCZYŹNI

kontrola prostaty za pomocą
badania per rectum - raz w roku
prześwietlenie płuc - co 2 lata (palacze według wskazań lekarza)
samobadanie jąder - raz w miesiącu

Badania dla osób 50+

■ WSZYSCY

podstawowe badania profilaktyczne (morfologia, OB, stężenie glukozy we krwi, ogólne badanie moczu) oraz lipidogram - raz w roku
pomiar ciśnienia tętniczego, kontrola wagi oraz ogólne badanie u lekarza internisty - raz w roku
USG jamy brzusznej - raz w roku
RTG klatki piersiowej raz na pięć lat (osoby palące papierosy RTG klatki piersiowej - co roku)
badanie densytometryczne (gęstości kości) - raz w ciągu dziesięciolecia
EKG - raz w roku
badanie okulistyczne (badanie dna oka, pomiar ciśnienia śródgałkowego) - raz w roku
badanie stomatologiczne i czyszczenie zębów z osadu - raz na pół roku
kontrolowanie stanu znamion i pieprzyków
po ukończeniu 50. roku życia należy przynajmniej raz na 5 lat poddawać się kolonoskopii
W ramach profilaktyki nowotworów jelita grubego warto również raz do roku wykonywać test na obecność krwi utajonej w kale.

■ KOBIETY

badanie ginekologiczne i cytologia oraz USG narządów rodnych - raz w roku
mammografia - raz na dwa lata
samobadanie piersi - co miesiąc
oznaczenie poziomu hormonów płciowych we krwi - raz na kilka lat
badanie poziomu hormonów tarczycy - co roku

■ MĘŻCZYŹNI

oznaczenie antygenu PSA - raz w roku
badanie jąder przez lekarza - raz na 3 lata
samobadanie jąder - raz w miesiącu
po 50-tce wzrasta ryzyko zmian w gruczole krokowym, dlatego każdy mężczyzna w tym wieku powinien odwiedzić urologa, poddać się badaniu prostaty per rectum i powtarzać je od tego momentu raz na dwa lata

Morfologia (1)

Nie daj się chorobom. Jakie badania robić i w jakim wieku?