Księżyc, zwany Srebrnym Globem, jest jedynym, naturalnym satelitą Ziemi. Można go obserwować na niebie niemal każdej nocy, z każdego zakątka naszego globu. Od tysiącleci ludzie, spoglądając w nocne niebo, obserwowali ten obiekt. W wielu kulturach pojawia się on jako element poezji, powieści, wierzeń i przesądów. Dzisiejszej nocy na niebie będzie można zaobserwować pierwszą pełnię Księżyca w tym roku kalendarzowym. Zwana jest Wilczym Księżycem.

Czym jest pełnia Wilczego Księżyca?

Każda z pełni Księżyca funkcjonuje również pod nazwami zwyczajowymi. Pierwsza, styczniowa pełnia w nowym roku nazywana jest „Lodowatą” , „Starą” lub „Wilczą”. Ta ostatnia forma jest zdecydowanie najpopularniejsza. W „obiegu” nazywana jest Księżycem Wilków lub pełnią Wilczego Księżyca. Nazwa wzięła się z kultury rdzennych Amerykanów oraz Europejczyków, którzy w tym czasie obserwowali głośniejsze i bardziej rozpaczliwe wycie wilków. Tłumaczyli to głodem i cierpieniem zwierząt zmęczonych zimą.

Jak i gdzie obserwować styczniową pełnię Księżyca?

Tegoroczna Wilcza Pełnia obserwowana będzie w gwiazdozbiorze Raka. W przypadku bezchmurnego nieba nie będzie potrzebny specjalistyczny sprzęt do jej obserwacji, a zjawisko będzie dostępne od zmierzchu do świtu. Najlepsze do obserwacji będzie miejsce z dala od miejskiego zgiełku, chociaż w wielkich aglomeracjach też będziemy mogli je podziwiać.

Zjawisko to będzie widoczne w miejscach oświetlonych, takich, jak miasta, jednak w celu dokładniejszych obserwacji, warto oddalić się od terenów emitujących dużą ilość światła i znaleźć zaciemniony punkt.

O Księżycu w kilku słowach

Według źródeł, jedyny ziemski satelita, jest piątym pod względem wielkości księżycem w Układzie Słonecznym (największy jest Ganimedes - księżyc Jowisza). Przeciętnie, jego środek znajduje się niespełna 385 tys. km od środka Ziemi. Jest to mniej więcej odległość potrzebna do okrążenia naszej planety 30 razy po jej średnicy. Średnica samego satelity wynosi nieco więcej niż ¼ średnicy Ziemi, czyli 3474 km.

Jako satelita nie emituje samodzielnie światła, a jedynie odbija to pochodzące od Słońca. Nasz Księżyc jest, jak do tej pory, jedynym ciałem niebieskim, do którego podróżowali ludzie, a stanąć na nim udało się 12 astronautom. Co ciekawe, z Ziemi możemy zobaczyć tylko jedną jego stronę. Dzieje się tak ponieważ Księżyc znajduje się w synchronicznej rotacji z naszą planetą.

Czym jest pełnia księżyca?

Księżyc w pełni okrąża Ziemię w ciągu ponad 27 dni. Jednak występujące okresowo zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują, że w cyklu około 29,5 dni występują fazy Księżyca, czyli sposób w jaki widzimy jego oświetloną przez Słońce część. Wyróżnia się cztery fazy: nów (obszar zwrócony do Ziemi nie jest oświetlony, nie widzimy go), kwadra pierwsza (tzw. Księżyc przybywający), pełnia (oświetlony jest cały obszar zwrócony do Ziemi, widzimy okrągły glob) oraz ostatnia kwadra (tzw. Księżyc ubywający). Pełnia jest najbardziej widowiskową i urokliwą fazą.

Co ciekawe, pomiędzy dwiema kolejnymi takimi samymi fazami (np. dwiema pełniami) upływa około 29,5 doby. Taki cykl sprawia, że zazwyczaj w jednym miesiącu kalendarzowym występuje jedna pełnia. Istnieją jednak dwa wyjątki od tej reguły. Czasami w lutym nie występuje żadna pełnia lub w jednym miesiącu mogą wystąpić dwie pełnie. Druga pełnia nosi wtedy nazwę pełni niebieskiego księżyca. Zdarza się to raz na kilka lat. Tarcza księżycowa zmienia wtedy swój odcień, ale w przeciwieństwie do nazwy, nie jest niebieska, tylko przybiera kolor lekko szary, czerwony lub różowy. Do takiej sytuacji dojdzie w sierpniu tego roku, pełnia przypadnie na 1 i 31 dzień tego miesiąca. Warto również wspomnieć, że tylko w czasie pełni możliwe jest wystąpienie zaćmienia Księżyca.

A jak najprościej wyjaśnić kiedy następuje pełnia Księżyca? Księżyc jest w pełni kiedy znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi niż Słońce.

Czy księżyc ma na nas wpływ?

Nasz jedyny satelita ma niewątpliwy wpływ na Ziemię. Robi to na dwa główne sposoby: grawitacyjnie oraz poprzez oświetlanie planety w nocy światłem odbitym.

Dowodem na pierwsze oddziaływanie są pływy morskie. Wywoływane są przez siły pływowe, głównie grawitacji Księżyca, wyolbrzymiane przez różne zjawiska zachodzące w ziemskich oceanach. Najłatwiej jest nam je zaobserwować przyglądając się przypływom i odpływom wód przy brzegu. Jednak jest to oddziaływanie, którego nie odczuwamy osobiście.

Bardziej odczuwalny jest wpływ Księżyca na nasz sen. Naukowcy Uniwersytetu w Bazylei w Szwajcarii wykazali, że Księżyc ma wpływ na sen człowieka, a pełnia Księżyca powoduje, m.in. gorszą jakość snu, wydłużenie fazy zasypiania, obniżenie poziomu melatoniny (tzw. hormonu snu) oraz ogólne skrócenie snu.

Kiedy w 2023 roku przypadają pełnie Księżyca?

W 2023 roku czeka nas w sumie 13 pełni. Oprócz tej styczniowej Srebrny Glob w pełnej krasie będziemy mogli obserwować: 5 lutego, 7 marca, 6 kwietnia, 5 maja, 4 czerwca, 3 lipca, 1 sierpnia, 31 sierpnia, 29 września, 28 października, 27 listopada i 27 grudnia.

Pełnia Księżyca (12)

Pełnia Kwiatowego Księżyca

Ciekawe zjawisko na niebie przed nami