W pełnym zakresie szeroko pojęte roboty budowlane, mogli wykonywać tylko rzemieślnicy, którzy zadali „examin” przed odpowiednią komisją. Prawdopodobnie chodzi o „egzamin mistrzowski”. Składał się on z „wypracowania pisemnego i rysnków” oraz „sztuki na próbę”.

Duży akapit poświęcony jest wymienieniu „robót w rzemiośle ciesielskim”, które mogą wykonywać „osoby nie examinowane”. Ten zakres był bardzo szeroki. Ciekawostką jest wers „robienie i wystawianie sztaketow*”

Dość dokładnie przedstawiono także, jakimi pracami „dodatkowymi” mogą zajmować się murarze (mularze), z zaznaczeniem, że dotyczy to majstrów. Są to roboty dekarskie i kamieniarskie.

„Majstrom mularskim wolno téż zajmować stawianiem pieców i ognisk” czytamy na końcu notki. To „ognisko” rozumieć chyba można jako otwarte palenisko, obramowane cegłami lub kamieniami.

Obróbka drewna

„Roboty w rzemiośle ciesielskim” związane są ścisłe z obróbką drewna. Z biegiem czasu, szczególnie po wynalezieniu piły, nastąpiła specjalizacja w jego obróbce: drwal zajmował się ścinaniem drzew, tracz produkcją desek, cieśla wykonywaniem konstrukcji drewnianych, stolarz wykonywaniem mebli, bednarz wykonywaniem naczyń z drewna, korabnik* budową korabi, szkutnik budową szkut, a kołodziej wykonywał koła.

O obowiązkach czeladników, majstrów i robotników w fabrykach można przeczytać TUTAJ Za ich nieprzestrzeganie groziły określone prawem kary, niekiedy bardzo wysokie i dotkliwe.

*Korabnicy - kategoria ludności służebnej w dawnej Polsce, zajmująca się wyrobem łodzi (korabi) na potrzeby dworu książęcego.

*Szkutnictwo - budowanie lub naprawa przez rzemieślników, przemysłowo albo amatorsko małych statków wodnych: łodzi, jachtów lub kutrów z drewna lub tworzyw sztucznych.

*Cieśla - zawód związany z obróbką drewna, który polega na wykonywaniu elementów konstrukcji, części wyposażenia oraz detali z drewna, trwale związanych z obiektem działania (budynek, budowla, okręt). Często zawody cieśli oraz stolarza (zwłaszcza stolarza budowlanego) są mylone. Cieśla, w odróżnieniu od stolarza, zajmuje się wykonywaniem konstrukcji wieńcowej (zrębu) budynku, więźby dachowej, a stolarz budowlany podłogi, drzwi, okien. W pracy wykorzystuje zestaw narzędzi ciesielskich, wykonując w przygotowanym materiale odpowiednie połączenia.

*Mularz - staropolska nazwa zawodu murarza oraz określenie rzemieślnika lub robotnika wykonującego ten zawód. Mularze zajmowali się murowaniem i wszelkimi innymi pracami murarskimi. W staropolszczyźnie wyrazy „mularz” i murarz” występowały zamiennie. Obie formy pochodzą od słowa „mur”, które zostało stosunkowo późno przejęte przez Słowian z języka niemieckiego. W okresie międzywojennym wyraz „mularz” został stopniowo wyparty z języka polskiego przez dominującą współcześnie formę „murarz”. Obecnie, stara forma „mularz” dla określenia zawodu murarza została praktycznie całkowicie porzucona.

Źródło: Wikipedia

*Sztakiety - tak nazywano palisadę, ostrokół, okół, sztachety obronne na wałach grodowych i koło dawnych dworów.

Źródło: Encyklopedia staropolska

Rzemiosło (1)