Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej przypada corocznie na 11 lipca. Uroczystość ta została ustanowiona przez Sejm RP w 2016 r. w celu upamiętnienia ofiar rzezi wołyńskiej.

Czym była krwawa niedziela?

11 lipca 1943 roku przypadło apogeum zbrodni, która przeszła do historii jako rzeź wołyńska. Tego dnia, znanego dziś jako krwawa niedziela, oddziały Ukraińskiej Powstańczej* Armii zaatakowały blisko sto polskich miejscowości na Wołyniu, głównie w powiatach horochowskim i włodzimierskim. Nic nie zapowiadało tej tragedii. Ofiarami byli przede wszystkim polscy chłopi, mieszkańcy wsi i osad, zamieszkujący wschodnie tereny II Rzeczypospolitej, przede wszystkim Wołyń, wówczas pod okupacją niemiecką.

Szacuje się, że w wyniku rzezi wołyńskiej zginęło od 50 tysięcy do nawet 120 tysięcy Polaków.

Burmistrz Rawicza: "Są daty, o których nie wolno zapomnieć"

W Rawiczu pod Tablicą Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej złożono symboliczne wiązanki kwiatów, upamiętniając 83. rocznicę krwawej niedzieli.

- Są daty, o których nie wolno zapomnieć. Do nich należy 11 lipca. Dzień pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej - mówił burmistrz Grzegorz Kubik. - Oddajemy dziś hołd dziesiątkom tysięcy niewinnych kobiet, mężczyzn i dzieci. Ich ogromne i nieludzkie cierpienia zobowiązują nas do pamięci. I do prawdy. Prawdy nie można przemilczeć. Trzeba ją odkrywać. Trzeba godnie pochować ofiary. Trzeba je upamiętnić. Trzeba też jasno nazwać sprawców zbrodni. Zbrodniarze nie mogą być bohaterami.

Kontynuując swoje wystąpienie burmistrz Grzegorz Kubik powiedział:

- Ale pamięć nie może prowadzić do nienawiści. Do wzajemnej niechęci. Do wytykania palcami. Dziś wielu Ukraińców żyje wśród nas. Uciekli przed wojną. Przed śmiercią. Przed zniszczeniem swojego domu. My, Polacy, okazaliśmy im solidarność. Otworzyliśmy swoje domy. Wyciągnęliśmy pomocną dłoń. To był odruch serca. Za tę pomoc należy się Polakom szacunek. Z naszej strony należy się szacunek narodowi ukraińskiemu za heroiczną walkę o wolność. Za odwagę. Za determinację. Za cenę, którą każdego dnia płacą ich żołnierze i cywile. Jednak szacunek nie oznacza zgody na przemilczenie historii. Prawda nie jest przeszkodą w pojednaniu. Jest jego fundamentem.

Modlitwę za ofiary rzezi wołyńskiej i za pojednanie narodów odmówił ks. kanonik Wojciech Prostak, proboszcz rawickiej parafii farnej.

Pamięć o ofiarach rzezi wołyńskiej jest ciągle żywa

W 2024 r. przy pomniku Żołnierza Polskiego w Rawiczu odsłonięto tablicę upamiętniającą ofiary ludobójstwa na Wołyniu.

Na tablicy widnieje następująca treść:

„W hołdzie obywatelom II Rzeczypospolitej, ofiarom ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, bestialsko pomordowanym przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1943-1945. Ta tablica jest świadectwem naszego zobowiązania do pamięci oraz przekazywania prawdy, aby przyszłe pokolenia rozumiały konsekwencje nienawiści i wojny.

Mieszkańcy Rawicza, Instytut Pamięci Narodowej Rawicz, 11 lipca 2024 r.”

*Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) to zbrojna formacja partyzancka utworzona pod koniec 1942 r przez frakcję banderowską Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN-B). Głównym celem formacji, kierowanej politycznie przez Stepana Banderę i dowodzonej militarnie m.in. przez Romana Szuchewycza, było wywalczenie niepodległego państwa ukraińskiego. W polskiej pamięci historycznej UPA zapisała się jako formacja zbrodnicza, bezpośrednio odpowiedzialna za masowe ludobójstwo ludności polskiej.

Szuchewycz (1)