W programie spaceru była również prezentacja tablic dokumentacyjno - informacyjnych oraz instalacji złożonej z fragmentów murów zburzonej w 1941 roku synagogi.

Zanim rozpoczął się spacer „Śladem rawickich Żydów”, Adriana Miara, dyrektorka Muzeum Ziemi Rawickiej opowiedziała o akcji społecznej prowadzonej przez MZR - "Wspólnie przywracamy pamięć”.

- Akcja trwa od 2018 roku, a współuczestniczą w niej również Towarzystwo Przyjaciół Rawicza i gmina Rawicz - mówiła. - Jej celem jest zabezpieczenie i dokumentowanie materialnego dziedzictwa historycznego Żydów w Rawiczu, a także popularyzacja wiedzy o wielokulturowej przeszłości miasta.

Potem głos zabrał burmistrz Grzegorz Kubik.

- Cieszą mnie rezultaty tej akcji, a szczególnie zapowiedź utworzenia lapidarium przy byłym cmentarzu żydowskim w Sierakowie - powiedział. - Należą się podziękowania pracownikom muzeum, wolontariuszom, a szczególnie Tomaszowi Dybie, który pieczołowicie zbiera dokumentację i pilotuje wszystkie poczynania.

Śladami rawickich Żydów oprowadzał Tomasz Dyba. Spacer trwał około 3 godzin, a jego trasa wiodła od Placu Rawickiej Synagogi, ulicami Kopernika, Wyszyńskiego, Rynek, Wojska Polskiego, Wały Kościuszki, przez teren byłej jednostki wojskowej i cmentarz w Sierakowie.

Tomasz Dyba bardzo ciekawie i szczegółowo opowiadał o poszczególnych kamienicach, losach ich mieszkańców i zasługach dla Rawicza. Pokazywał archiwalne zdjęcia i dokumenty, skany pocztówek, a nawet zachowane pamiątki. Szczególnie dokładnie omówił macewy (nagrobki) eksponowane w MZR i historię ich pozyskania.

Synagoga żydowska w Rawiczu została zbudowana na placu położonym pomiędzy dzisiejszą ul. Kopernika i plantami (kwartał dawnych ulic Synagogenstrasse, Berlinerstrasse i Judengasse i planty). Powstała w 1889 roku (wcześniej istniały w pobliżu inne synagogi), kosztem przeszło 80 000 marek niemieckich. Autorem projektu był wrocławski architekt Georg Böttger. Kamień węgielny został wmurowany 22 maja 1888 roku, a 19 września 1889 roku poświęcono zbudowaną świątynię. Synagoga była wykorzystywana przez Żydów do 1923 roku, gdy rozwiązano gminę żydowską. W kolejnych latach była użytkowana tylko podczas wielkich świąt.

W latach 30. XX w. z synagogi korzystało Towarzystwo Czytelni Ludowych. Tuż przed wybuchem II wojny światowej rawicką synagogę zamieniono na kościół garnizonowy, gdyż w mieście nie było już Żydów.

W kwietniu 1941 roku obiekt został zburzony przez niemieckie wojska okupacyjne. Materiał wykorzystano do rozbudowy garaży Straży Pożarnej i utwardzenia nawierzchni plant w Rawiczu. Plac, który pozostał po zburzonej synagodze, był wykorzystywany na cele rozrywkowe (karuzele, cyrk), jako targowisko i tor rowerowy. Obecnie jest tam parking. W 2008 roku odkopano zachowane fragmenty fundamentów synagogi. Podczas wykładania placu betonowymi kostkami zarys dawnej synagogi zaznaczono ciemniejszym kolorem kostki.

23 października 2019 roku radni zdecydowali, by parking u zbiegu ulic Wały Tadeusza Kościuszki i Mikołaja Kopernika uzyskał nazwę Plac Rawickiej Synagogi. Taki wniosek złożył Tomasz Dyba, członek Towarzystwa Przyjaciół Rawicza. Wiązało się to ze 130. rocznicą oddania do użytku rawickiej synagogi, zwanej Synagogą Wielką.

ZOBACZ TEŻ: Budynki, których już nie ma w krajobrazie Rawicza

Upamiętnienie Spoleczności (1)