W 105. rocznicę tych tragicznych wydarzeń, przedstawiciele władz samorządowych, służb mundurowych i organizacji politycznych, złożyli kwiaty pod tablicą na budynku ratusza oraz na zbiorowej mogile na cmentarzu.
Podczas zajść, 19 sierpnia 1921 r., trzy osoby zginęły na miejscu, pozostałe cztery zmarły w szpitalu. Najmłodsza ofiara rozruchów miała 17 lat. Zbiorowy pogrzeb odbył się 25 sierpnia na rawickim cmentarzu.
Kontekst i przebieg demonstracji bezrobotnych przybliżył burmistrz Grzegorz Kubik.
- Protestowali domagając się godnych warunków życia i pracy - podkreślił. - Mamy moralny obowiązek upamiętniania tych tragicznych wydarzeń, z wiarą, że nigdy się nie powtórzą.
Podłoże demonstracji bezrobotnych w 1921 r.
Do wielkiej demonstracji głodowej w Rawiczu doszło z powodu fatalnej sytuacji gospodarczej, braku pracy i żywności na obszarze byłego zaboru pruskiego. Tereny te do czerwca 1921 roku były oddzielone od pozostałej części kraju granicą celną. Obowiązywał zarówno inny system płac, jak i cen. Kiedy tę granicę zniesiono, drastycznie wzrosły ceny i koszty życia. To wywołało niezadowolenie społeczne, w związku z czym coraz częściej dochodziło do protestów.
Początkiem rozruchów w Rawiczu był bunt pracowników zatrudnionych przy regulacji Dąbrocznej. Odmówili pracy za głodową stawkę i wyruszyli do Rawicza, aby przedstawić swoje postulaty lokalnym władzom. Ich żądań płacowych nie spełniono, co wywołało wściekłość protestujących.
Dramatyczne wydarzenia w centrum Rawicza
Obrzucono brukiem rawicki ratusz i rozpoczęły się walki uliczne. Policja zareagowała zdecydowanie i bardzo ostro, doszło do walk wręcz. Demonstrantom udało się rozbroić kilku policjantów. Reszta nierozbrojonych funkcjonariuszy wycofała się na ul. Paderewskiego (obecnie Wojska Polskiego), skąd oddała pierwszą salwę do głodujących. Walki trwały kilka godzin. Z okolicznych wsi nadciągali uzbrojeni w kosy i widły chłopi. Miasto zostało otoczone kordonem wojska. Do nocy wyłapano większość uczestników zajść.
Jak podają źródła historyczne, uczestnicy tamtych wydarzeń zostali osądzeni i uwięzieni. Po odbyciu wyroku, duża część z nich wyjechała do Francji. Podczas zajść zginęło siedem osób - trzy poległy na miejscu o godz. 11.30, pozostałe zmarły w szpitalu 19, 20 i 21 sierpnia 1921 r.
Tablicę upamiętniającą poległych podczas rozruchów głodowych można zobaczyć na budynku rawickiego ratusza. Wmurowano ją tam w 1962 roku.
Lista poległych: Stefan Cyburski (Rawicz, 22 lata), Władysław Dąbrowicz (Wydawy, 18 lat), Franciszek Robaszyński (Piaski, 23 lata), Wincenty Szukalski (Słupia Kapitulna, 37 lat), Kazimierz Szwarc (Rawicz, 17 lat), Jan Tatarek (Zaorle, 22 lata), Jan Tyca (Ostoje, 26 lat).
Komentarze (0)