Kiedy młody człowiek kończy szkołę podstawową otoczenie oczekuje od niego, że bez problemu wybierze dla siebie szkołę średnią i to najlepiej taką, która zapewni mu możliwość dobrej pracy. Podobnie jest z ludźmi kończącymi szkołę średnią. Społeczeństwo oczekuje od nich, że od razu będą mieli gotowe odpowiedzi na pytania dotyczące studiów, pracy, czy rodziny? Jak podkreśla Karolina Główczewska, problem w tym, że większość młodych ludzi nie zna jeszcze odpowiedzi na te pytania i to jest zupełnie normalne.

Życie to nie linia prosta - to proces odkrywania

- Decyzja o wyborze drogi zawodowej nie powinna być podjęta pod presją. Odkrywanie własnych pasji, mocnych stron i talentów wymaga czasu oraz doświadczeń. Jak ktoś może wiedzieć, co go naprawdę interesuje, jeśli nie miał okazji tego spróbować? - dywaguje doradca zawodowy.

W jej opinii, zamiast zmuszać młodych ludzi do podejmowania natychmiastowych decyzji o przyszłości, warto zachęcać ich do eksplorowania różnych ścieżek:

pracy w różnych branżach - nawet na prostych stanowiskach, które uczą wartości pracy, odpowiedzialności i samodzielności,
wolontariatu, który pozwala sprawdzić, jakie aktywności przynoszą satysfakcję i co jest dla nich ważne,
udziału w kursach, stażach i projektach, które mogą odkryć przed nimi nowe perspektywy.

- To właśnie doświadczenie jest najlepszym nauczycielem. Dzięki niemu młodzi ludzie mogą zrozumieć, co ich fascynuje, a co zupełnie im nie odpowiada - zaznacza Karolina Główczewska.

Pierwsza praca - lekcja niezależności

Doradca przekonuje, że zdobycie pierwszej pracy, niezależnie od jej charakteru, ma ogromną wartość. Niezależność finansowa, nauka zarządzania pieniędzmi, pokonywanie trudności w pracy z ludźmi - to wszystko buduje kompetencje życiowe, które przydadzą się w każdej dziedzinie.

- Często mówi się, że młodzi ludzie „nie chcą pracować” albo „są leniwi”, ale w rzeczywistości oni po prostu nie mieli okazji odkryć, co ich motywuje. Jeśli zamiast tego zmuszamy ich do wyboru studiów czy zawodu pod presją, mogą skończyć na kierunku, który ich nie interesuje, co prowadzi do frustracji i wypalenia już na starcie dorosłego życia - opowiada.

Presja społeczna - największy wróg świadomego wyboru

Jak tłumaczy ekspertka, rodzice, nauczyciele, a nawet rówieśnicy często mają wpływ na decyzje młodych ludzi.

- Czasami dzieje się to w sposób nieświadomy - poprzez komentarze w stylu: „Musisz iść na studia, bo bez tego sobie nie poradzisz” albo „Powinieneś wybrać ten kierunek, bo po nim jest praca”. To powoduje ogromny wewnętrzny konflikt. Z jednej strony młoda osoba nie chce zawieść bliskich, z drugiej czuje, że nie jest gotowa na taką decyzję lub że podąża ścieżką, która wcale jej nie pasuje. To prowadzi do zagubienia, niskiej samooceny i poczucia, że „coś jest ze mną nie tak, skoro nie mam planu na życie” - wyjaśnia.

Zauważa, że w rzeczywistości to nie młodzi ludzie mają problem, tylko problemem jest system, który wymusza na 19-latku decyzję, która rzekomo ma określić całe jego życie.

Co można zrobić, aby pomóc młodym ludziom?

Karolina Główczewska zachęca do różnych form wspierania młodych ludzi. Wśród nich wymienia pozwolenie im na zdobywanie doświadczeń.

- Najlepszym sposobem na odkrycie, co się lubi, jest próbowanie różnych rzeczy. Lepiej przez rok pracować, podróżować, uczyć się nowych umiejętności, niż iść na studia „bo trzeba” - wyjaśnia.

Podpowiada także, że dobrym pomysłem jest wykorzystanie narzędzi do poznania siebie: testów predyspozycji zawodowych, konsultacji z doradcą zawodowym czy samodzielna analiza swoich zainteresowań.

- Warto zadawać sobie pytania: Co lubię robić? Co mnie angażuje? W czym jestem dobry? - prezentuje.

Przypomina także, że wielu znanych ludzi nie wiedziało od razu, co chcą robić, np. Steve Jobs porzucił studia, zanim stworzył Apple, JK Rowling długo nie mogła znaleźć swojego miejsca, zanim napisała „Harry’ego Pottera”, a James Dyson nie od razu wiedział, że zostanie wynalazcą. Zanim stworzył swój słynny odkurzacz, próbował aż 5127 razy!

- Wniosek jest taki, że nie każdy musi od razu mieć jasno określoną drogę - czasem potrzeba kilku prób, zanim odnajdziemy właściwą ścieżkę - twierdzi Karolina Główczewska.

Dodaje, że rodzice chcąc wspierać swoje dziecko powinni dawać mu przestrzeń na odkrywanie różnych ścieżek, nie oceniać jego wyborów, nawet jeśli odbiegają od ich oczekiwań i zachęcać do rozwoju kompetencji miękkich - komunikacji, zarządzania czasem, radzenia sobie ze stresem.

- Najgorsze, co można zrobić, to narzucać swoją wolę, bo to powoduje jedynie chaos w głowie młodego człowieka - podsumowuje.

„Życie to maraton, nie sprint”

Po raz kolejny doradczyni przypomina, że najważniejsze, by młodzi ludzie mieli przestrzeń na poszukiwania, zdobywania doświadczeń i rozwój.

- Nie chodzi o to, by natychmiast mieć „plan na całe życie”, ale by stopniowo odkrywać, co sprawia radość i w czym czują się dobrze. Ważne jest działanie, próbowanie różnych rzeczy i nauka na błędach. W końcu to przez doświadczenie poznajemy siebie najlepiej. Czasami trzeba przejść kilka różnych ścieżek, by znaleźć tę właściwą. Pozwólmy młodym ludziom na tę podróż - kończy.

Zobacz także: Szeroki wybór zajęć dodatkowych dla dzieci i młodzieży. Z czego mogą skorzystać w powiecie rawickim?

Doradca Zawodowy (1)

Nie wiem, kim chcę być - i to jest w porządku!