Wprowadzając do spaceru historycznego „Wokół Plant Jana Pawła II”, Marta Hamielec przybliżyła historię rawickich plant.

- Są to drugie pod względem długości planty Polsce (zaraz po Plantach Krakowskich), ale jedyna zamknięte - podkreśliła . - To nie tylko pomnik przyrody, ale również częściowo historyczny obraz Rawicza, jego rozwoju i zmian. Wiele budynków już nie ma, ale pozostały zdjęcia i dokumenty. W zasadzie każdy z tych otacajacech plany planty ma swoją ciekawą, niekiedy wręcz pasjonującą historię.

Marta Hamielec niezwykle ciekawie i barwnie opowiadała o poszczególnych budynkach około 20.), na starych zdjęciach i reprodukcjach pocztówek pokazując już nieistniejące obiekty, m.in. młyn przy Wałach Powstańców Wielkopolskich czy basen.

Spacer trwał ponad 2 godziny, a uczestniczyło w nim około 30 osób, nie tylko z Rawicza, ale m.in. nawet z Wrocławia. Rozpoczął się przed ratuszem, przy makiecie miasta, a zakończył się niedaleko fontanny z rzeźbą niedźwiedzia, gdzie rozpoczynała się Promenada Cesarska.

Pomnik przyrody - rawickie Planty im. Jana Pawła II

Zabytkiem są same rawickie Planty im. Jana Pawła II z bogatym starodrzewem (rośnie tu ponad 1300 drzew i około 10 tysięcy krzewów). To unikatowy zielony pierścień o długości ok. 2716 metrów, stanowiący drugi pod względem długości park tego typu w Polsce (zaraz po Plantach Krakowskich). Powstały w miejscu dawnych XVII-wiecznych wałów obronnych i fos, tworząc geometryczny, czworoboczny zarys wokół historycznego Starego Miasta. Całe założenie parkowe jest wpisane do rejestru zabytków i stanowi pomnik przyrody. Do najcenniejszych okazów należą dwa potężne platany, wiązowiec zachodni, sosna czarna oraz rzadkie odmiany jesionów i lip. Są w pełni zrewitalizowane, wyposażone w stylowe ławki, dwie fontanny oraz tablice informacyjne, co czyni je idealną trasą spacerową, biegową i edukacyjną

Główne zabytki i punkty historyczne na trasie plant

Spacerując rawickimi plantami, które ograniczają cztery wały (Jarosława Dąbrowskiego, Powstańców Wielkopolskich, Księcia Józefa Poniatowskiego, Kościuszki)), zobaczyć można kilkanaście zabytkowych obiektów, związanych z historią miasta.

Pomnik Żołnierza Polskiego

Pomnik Żołnierza Polskiego w Rawiczu, zwany również przed wojną pomnikiem Powstańca Wielkopolskiego, to jedno z najważniejszych miejsc pamięci narodowej na ziemi rawickiej. Pierwszy obelisk został wzniesiony staraniem Towarzystwa Powstańców i Wojaków w Rawiczu i został odsłonięty 1 sierpnia 1926 roku.

Prace przy renowacji pomnika Żołnierza Polskiego rozpoczęto 2 maja 1980 roku, 9 maja położono kamień węgielny i wmurowano art erkcyjny. Osadzenie postaci żołnierza odbyło się 30 września tego roku, a uroczyste odsłonięcie monumentu 12 października.

Koncepcję pomnika (dwie wersje) opracował - w czynie społecznym - krakowski malarz i rzeźbiarz, absolwent Rawickiego korpusu Kadetów, Wiktor Pawlikowski (brat niezapomnianego aktora Mieczysława Pawlikowskiego, który grał Zagłobę w „Panu Wołodyjowskim”).

Ślady społeczności żydowskiej

Wielka Synagoga w Rawiczu stała w rejonie dzisiejszych Wałów Tadeusza Kościuszki. Została wzniesiona w latach 1888 - 1889 za kwotę 80 000 marek. Niemieccy okupanci zburzyli budynek w kwietniu 1941 roku. Obecnie w tym miejscu znajduje się parking.

23 października 2019 r. radni zdecydowali, by placu zbiegu ulic Wały Tadeusza Kościuszki i Mikołaja Kopernika uzyskał nazwę Plac Rawickiej Synagogi. Wiązało się to ze 130. rocznicą oddania do użytku rawickiej synagogi, zwanej Synagogą Wielką.

Zespół pałacowy, gdzie nocował prezydent Ignacy Mościcki

Prezydent Ignacy Mościcki odwiedził miasto 23 - 24 maj 1929 r. Oficjalne ceremonie powitania z udziałem burmistrza Edmunda Sławińskiego i starosty Kazimierza Chmielowskiego zorganizowano na rawickim rynku. Prawdopodobnie nocował w zespole pałacowym z końca XIX wieku, mieszczącym się przym Wałach Jarosława Dąbrowskiego 31.

Owiany złą sławą słynny Zakład Karny w Rawiczu

Monumentalny kompleks więzienny przylega bezpośrednio do plant, na skrzyżowaniu ul. 17 Stycznia i Wałów Powstańców Wielkopolskich. Zakład Karny założono w 1819 r. w budynkach dawnego klasztoru franciszkanów. Zapisał się tragicznie w historii Polski, jako jedno z najcięższych więzień okresu zaborów, okupacji hitlerowskiej oraz czasów stalinowskich. Podziw budzą murale, obrazujące walki o uzyskanie nieodległości i powrót Rawicza do macierzy.

Historyczny moździerz z XVIII wieku

Historyczny moździerz w Rawiczu to XVIII-wieczna armatka (wiwatówka) umieszczona na południowo-wschodnim narożniku plant, na wzgórzu tradycyjnie zwanym „Fisigórka”. Usypane zostało na przełomie XIX i XX wieku z ziemi z wykopów pod miejską kanalizację i wodociągi z inicjatywy radnego Fiszera (stąd spolszczona, tradycyjna nazwa).

Moździerz służył dawniej do oddawania strzałów wiwatowych podczas uroczystości.

Legenda wiąże go z pobytem wojsk szwedzkich w Rawiczu, ale historycy wskazują na jego czysto ceremonialne przeznaczenie. W pobliżu znajduje się plac zabaw oraz pamiątkowy głaz upamiętniający postać regionalisty, Leona Nowaka.

Dom Kultury (dawna strzelnica Bractwa Kurkowego)

Klasycystyczny gmach powstał jako nowa strzelnica i siedziba Bractwa Kurkowego (niem. Schützenhaus). Wybudowano go w latach 1902-1903, stanął w miejscu dawnej, rozebranej strzelnicy. Okazały obiekt z cegły klinkierowej zaprojektował znany wrocławski architekt Carl Klimm. Budynek reprezentuje historyzm z elementami neogotyckimi, neoromańskimi oraz secesyjnymi.

Po II wojnie światowej, w 1949 r., obiekt przejęły władze powiatowe z przeznaczeniem na placówkę kulturalną. Oficjalne otwarcie Powiatowego Domu Kultury w tym miejscu nastąpiło w styczniu 1950 roku.

Nie były to jedyne miejsca omówione podczas spaceru. Nie zabrakło informacji o Szkole Podstawowej nr 3, byłym kasynie oficerskim (obecnie Dom Katolicki), budynku byłego UB, Seminarium Nauczycielskim i I LO, Szkole Podstawowej nr 6, gazowni, rodzinie Linzów (właścicieli obecnego „Gazometu”), pałacu Sapiehów czy „szlaku rawickich niedźwiadków”.

https://rawicz24.pl/kultura/quiz-rawickie-planty/hiuBFkY4opq5nfsAN0e7

Hamielec Marta (1)