Z początkiem lutego 2025 roku Główny Inspektor Sanitarny rozpoczął akcję promocyjną do kobiet w ciąży. Od 15 października 2024 r. kobiety ciężarne mogą bezpłatnie zaszczepić się przeciw krztuścowi w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

- To szczepienie chroni kobietę zarówno w ciąży, jak i po porodzie oraz noworodka przed zachorowaniem i hospitalizacją w pierwszych miesiącach życia - zapewniło Ministerstwo Zdrowia.

Czym jest krztusiec?

Krztusiec jest ostrą chorobą dróg oddechowych, głównie wieku dziecięcego,wywoływaną przez bakterie Bordetella pertussis. Choroba stanowi największe zagrożenie dla populacji najbardziej wrażliwej - niemowląt w pierwszych 6 miesiącach życia, które ze względu na wiek nie mogą być jeszcze w pełni zaszczepione.

- Charakterystycznym objawem choroby jest długotrwale utrzymujący się napadowy kaszel z wydzielaniem lepkiej plwociny. Najcięższy przebieg krztuśca u niemowląt przebiega z krztuszeniem, łapaniem powietrza, bradykardią, bezdechem. Mogą występować powikłania: zapalenia płuc, nadciśnienie płucne, krwotoki dospojówkowe, przepuklina, drgawki, encefalopatia. Ponad 80% ogółu hospitalizacji z powodu krztuśca dotyczy niemowląt do 6. miesiąca życia. Śmiertelność szacowana jest na 1% wśród niemowląt <2 m.ż. i 0,5% wśród niemowląt w 2-11. m.ż. - wyjaśniło ministerstwo.

Coraz więcej zachorowań na krztusiec

Ministerstwo Zdrowia przekazało także, że w 2024 r. zaobserwowano wzrost zachorowań na krztusiec w Polsce.

- Ta choroba bezpośrednio zagraża dzieciom, które jeszcze nie zostały zaszczepione. Pierwszą dawkę obowiązkowego szczepienia ochronnego dziecko otrzymuje dopiero w 2. miesiącu życia. Tymczasem szczepienie kobiet w ciąży chroni dzieci od chwili narodzin - zapewnił resort zdrowia.

Decyzję o zwiększeniu dostępu do szczepień przeciw krztuścowi dla kobiet w ciąży podjęła minister Izabela Leszczyna, umożliwiając bezpłatne szczepienie. Restor przypomniał także, że szczepienie przeciw krztuścowi od wielu lat jest szczepieniem płatnym, zalecanym - zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Od 15 października minionego roku kobiety w ciąży mogą skorzystać z bezpłatnego szczepienia w swoich przychodniach POZ.

Kiedy ciężarna może skorzystać z bezpłatnych szczepień na krztusiec?

Z bezpłatnego szczepienia przeciw krztuścowi mogą skorzystać kobiety między 27. a 36. tygodniem ciąży. Na szczepienie jedną dawką nie potrzebują dodatkowych skierowań i zaświadczeń - o kwalifikacji do szczepienia zdecyduje lekarz POZ.

Jeśli ciąża będzie zagrożona przedwczesnym porodem, kobieta będzie mogła się zaszczepić już po 20. tygodniu ciąży - o tym zdecyduje lekarz, który prowadzi ciążę.

Jak kobieta w ciąży może bezpłatnie zaszczepic się na krztusiec?

Kobiety chcące skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciw krztuścowi mają do wykonania kilka prostych czynności: zgłoszenie się do swojego lekarza POZ i umówienie terminu wizyty, a następnie przyjście w wyznaczonym terminie.

- Przychodnia POZ może szczepionkę zamówić samodzielnie w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (PSSE) - wytłumaczył resort.

Warto się zaszczepić w ciąży na krztusiec

Jak podkreśliło Ministerstwo Zdrowia, szczepienie wytwarza bierną ochronę niemowlęcia w pierwszych miesiącach życia. Kobietom w ciąży zaleca szczepienie przeciw krztuścowi preparatem skojarzonym przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi o zmniejszonej zawartości antygenów błonicy i krztuśca.

- Korzyści ze szczepienia w postaci wzmocnienia odporności odnosi również zaszczepiona kobieta - podkreśliło ministerstwo.

Bezpieczeństwo szczepień na krztusiec w ciąży

Jak poinformował resort na swojej stronie internetowej, szczepienie kobiety w ciąży przeciw krztuścowi jest bezpieczne.

- Potwierdzono bezpieczeństwo podania szczepionki kobietom w ciąży, które otrzymały wcześniej dawkę przypominającą Tdap/Td/T. Szczepionka Tdap powinna być podawana w każdej ciąży. Przegląd systematycznego piśmiennictwa analizy bezpieczeństwa szczepienia przeciw krztuścowi preparatem Tdap w ≥27. tygodniu ciąży nie wykazał niepokojących sygnałów w kwestii wystąpienia niekorzystnych zdarzeń położniczych i neonatologicznych. Szczepionka Tdap może być podawana kobiecie w ciąży w czasie tej samej wizyty szczepiennej, podczas której podawana jest szczepionka przeciw grypie - zapewnił.

Przypomniał także, że w ciągu ostatnich 10 lat zalecenie szczepień przeciw krztuścowi kobiet w ciąży wprowadzono w wielu krajach, m.in. w 2011 w Stanach Zjednoczonych, a rok póżniej w Wielkiej Brytanii. Program szczepień przeciw krztuścowi kobiet w ciąży prowadzony jest również w Irlandii, Belgii, Czechach, Grecji, Włoszech, Portugalii, Szwajcarii, Nowej Zelandii, Australii.

- Jak wskazano we wspólnych zaleceniach PTGiP, PTW i PTMR, w realizacji szczepień przeciw krztuścowi kobiet w ciąży, jako bezpiecznej i skutecznej metody kontroli zachorowań na krztusiec u niemowląt w pierwszych miesiącach życia, niezbędna jest zgodna rekomendacja od lekarza rodzinnego, do którego zadań należy wykonawstwo szczepienia oraz od położnika - ginekologa prowadzącego ciążę - podsumowało ministerstwo.

Zobacz także: Bojanowo. Oddaj krew, uratuj życie

Krztusiec (1)

Bezpłatne szczepienia na krztusiec dla kobiet w ciąży