W obecnym systemie edukacji uczniowie, po skończeniu 8-letniej szkoły podstawowej, mają do wyboru 4-letnie licea, 5-letnie technika oraz 3-letnie szkoły branżowe I stopnia. Wybierając szkołę branżową, naukę kończy się w 18 roku życia. Jednak nie wszyscy uczniowie, kończąc naukę, mają ukończone 18 lat. Co w takim przypadku?

Obowiązek nauki do ukończenia 18. roku życia

Karolina Adamska, dyrektor Wydziału Wspierania Edukacji w Kuratorium Oświaty w Poznaniu jasno wskazuje, że według prawa oświatowego nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18. roku życia. Ponadto pkt. 2 art. 35 tej ustawy określa, że obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat, oraz trwa do ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18. roku życia.

- Niepełnoletni absolwenci branżowej szkoły I stopnia, pozostający w obowiązku nauki, mają możliwość kontynuowania nauki w branżowej szkole II stopnia lub w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych od klasy II. Mogą również spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie na kwalifikacyjny kurs zawodowy albo na praktykę absolwencką - informuje przedstawicielka poznańskiego kuratorium.

Ponadto zaznacza, że w roku szkolnym 2024/2025 w powiecie rawickim, w klasach trzecich (kończących cykl kształcenia) branżowych szkół I stopnia, uczyło się 320 uczniów.

https://rawicz24.pl/edukacja/program-stypendialny-fundacji-rodziny-duda-po-raz-xx-beda-wspierac-mlode-talenty/M2u56etbOohhceIS7nE9

Mogą pracować, ale pod pewnymi warunkami

Decydując się na naukę w szkole branżowej II stopnia lub w liceum dla dorosłych można łączyć naukę z pracą, bo zajęcia w tych szkołach zazwyczaj odbywają się w weekendy lub popołudniami. Pozostaje jednak pytanie, czy nieletni absolwent „zawodówki” może podjąć zatrudnienie?

Anna Sarbinowska, kierownik biura Cechu Rzemiosł Rożnych w Rawiczu, wyjaśnia, że taki absolwent może podjąć zatrudnienie.

- Osoba, która ukończyła szkołę branżową I stopnia, a nie ukończyła 18. roku życia, od września może podjąć zatrudnienie na umowę o pracę, ale na warunkach pracowników małoletnich, czyli np. nie może pracować w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej - wskazuje.

https://rawicz24.pl/praca/justyna-gorniak-zielonka-nowym-dyrektorem-zespolu-szkol-przyrodniczo-technicznych-w-bojanowie/4pnoBCaDKpqzKCHdueSv

Dodaje, że przy zatrudnianiu pracownika młodocianego obowiązują także ograniczenia, co do prac przez niego wykonywanych. Na liście zakazanych prac znajdują się prace związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, wymuszoną pozycją ciała, zagrażające prawidłowemu rozwojowi psychicznemu, prace w narażeniu na szkodliwe działanie czynników chemicznych, fizycznych i biologicznych oraz prace stwarzające zagrożenia wypadkowe. Ponadto jest różnica w zatrudnianiu ucznia szkoły branżowej i niepełnoletniego absolwenta.

- Pracodawca nie musi mieć specjalnych uprawnień, np. kursu pedagogicznego, żeby zatrudnić niepełnoletniego absolwenta szkoły branżowej - zauważa Anna Sarbinowska.

Powiatowe Urzędy Pracy ich nie widzą

Jak wyjaśnia Sławomir Wasilewski, dyrektor PUP w Rawiczu, osoby, które ukończyły szkołę branżową I stopnia, a nie ukończyły 18. roku życia, nie mogą zarejestrować się jako osoby bezrobotne i tym samym korzystać z przysługujących im praw - zasiłków, staży, itp. Wynika to z przepisów.

- Według przepisów, żeby stać się osobą bezrobotną i móc zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy, trzeba mieć ukończone 18 lat - tłumaczy.

Przyznaje, że problem był zgłaszany do organów legislacyjnych. Na razie jednak nie ma przepisów umożliwiających rejestrowanie się w urzędach pracy osób poniżej 18. roku, które jednocześnie ukończyły szkoły.

- Od 2004 roku do 31 maja od 2025 roku obowiązywała ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Natomiast z dniem pierwszego czerwca tego roku weszła w życie nowa ustawa zastępująca poprzednią ustawę - ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Jednak definicja osoby bezrobotnej się nie zmieniła - podsumowuje dyrektor PUP w Rawiczu.

https://rawicz24.pl/praca/dariusz-taraszkiewicz-nadal-bedzie-dyrektorem-rawickiego-domu-kultury/NLv7xCGgJf7f4nnEE3DW

Szkoła Zawodowa (1)

Absolwenci szkoły zawodowej, którzy nie skończyli 18 lat