Jak wynika ze źródeł historycznych, pierwszy drewniany kościół w Zakrzewie ufundowany został przez rodzinę Wyskotów Zakrzewskich już w 1450 roku, ale prawdopodobnie runął ze starości lub spłonął w pożarze. W 1610 r. pojawiła się wzmianka o nowo postawionym drewnianym kościele krytym dachówką.

Objawienie Matki Bożej w Zakrzewie

W 1647 r. na cmentarzu w Zakrzewie miała objawić się Matka Boża. Po tym wydarzeniu wierni i właściciel Zakrzewa - Mikołaj Wyskota Zakrzewski - dobudowali od północnej strony świątyni murowaną z polnych kamieni kaplicę i zakrystię. W kaplicy na pamiątkę objawienia umieszczono obraz Matki Bożej Pocieszenia, który namalował włoski artysta, goszczący u Zakrzewskich.

Obraz wykonany został techniką olejną na płótnie i przybrany w rokokową sukienkę oraz korony z pozłacanej blachy. Przedstawia Matkę Bożą, która na prawej ręce trzyma Dzieciątko Jezus. Maria przedstawiona jest jako wzór kochającej swe dziecko wielkopolskiej matki, z grubym - na pewno modnym wtedy - warkoczem, który opada na ramiona. Z podań wynika, że ludzie zaczęli gromadzić się na wspólnej modlitwie przed obrazem zaraz po jego zawieszeniu w kaplicy.

Dzieła z kościoła w Zakrzewie zniknęły, obraz Matki Bożej Pocieszenia pozostał

30 listopada 1658 r. biskup poznański poświęcił kościół i kaplicę. W 1728 r. świątynię obudowano zewnętrzną drewnianą ścianą, wzmocniono konstrukcję szkieletową i dobudowano wieżę z dzwonnicą zwieńczoną charakterystycznym bębnem, a także wykonano polichromię wnętrza. W 1852 r. na szczycie wieży wykonany został nowy, ostrosłupowy hełm dachówkowy zwieńczony krzyżem, a do zachodniej ściany wieży dobudowano kostnicę, która przed wybuchem II wojny światowej została rozebrana i przeniesiona na przykościelny cmentarz.

W czasie ostatniej wojny świątynię w Zakrzewie zamknięto dla wiernych i zamieniono na magazyn wojskowy. W tym czasie zaginęło też wiele znajdujących się w niej dzieł sztuki. Obraz Matki Bożej Pocieszenia udało się ukryć pod płótnem mniejszej wartości. Dzięki temu pozostał na swoim miejscu.

Stan kościoła w Zakrzewie był bardzo zły. Świątynia groziła zawaleniem

Błędy popełnione prawdopodobnie już przy budowie i remontach kościoła oraz mijający czas prawiły, że świątynia w Zakrzewie groziła zawaleniem. 11 lipca 1966 r. rozpoczęły się prace konserwatorsko-budowlane. Usunięta została konstrukcja szkieletowa, wykonane fundamenty, a ściany wzmocniono żelaznymi dźwigarami. Połączono także dachy kaplicy i nawy oraz dobudowano przedsionek przy wieży.

W latach 2017-2019, przy wsparciu Unii Europejskiej, wykonano prace konserwatorskie wnętrza i zabytkowego wyposażenia kościoła. Objęły one m.in.: ołtarz główny (z ok. 1730 r.), chrzcielnicę z II połowy XVIII w., barokową ambonę z pierwszej połowy XVIII w., dwa relikwiarze regencyjne z ok. 1730 r., barokową rzeźbę Chrystusa Ukrzyżowanego, krzyż procesyjny z drugiej połowy XVIII w., ołtarz Matki Boskiej w kaplicy bocznej, także pochodzący z osiemnastego stulecia oraz grupę barokowych ludowych rzeźb: Pasja, Matka Boska Bolesna i św. Jan Ewangelista. Renowacji poddano także organy.

Kosciół w Zakrzewie to jeden z najcenniejszych zabytków, nie tylko Ziemi Rawickiej

Zakrzewski kościółek niełatwo wypatrzyć, bo dziedziniec kościelny otoczony jest XVIII-wiecznym murem. Obok znajduje się drewniana krypta, a na placu - także drewniana - pielgrzyma polowa, kaplica Matki Bożej Pocieszenia.

Wnętrze kościoła pokrywa barokowa polichromia. Główny ołtarz, wykonany został ze stiuku w stylu regencyjnym i ozdobiony rzeźbami św. Stanisława, Wojciecha, aniołów oraz Trójcy Świętej. Korpus barokowej ambony ozdobiony jest rzeźbami aniołów, a baldachim rzeźbą Chrystusa pośród chmur i aniołów.

Kościół pw. św. Klemensa w Zakrzewie został włączony w obchody Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego i należy do najcenniejszych zabytków Wielkopolski. Na odpust odbywający się w sierpniu do Zakrzewa przybywa wielu wiernych. Organizowane są również pielgrzymki z pobliskich miejscowości.

Artykuł powstał we współpracy z Ośrodkiem Kultury, Sportu i Aktywności Lokalnej w Miejskiej Górce, który realizuje projekt „Wspólnie tworzymy archiwum”.

Zakrzewo (12)