Kiedy dokładnie zmiana czasu na zimowy?
W 2026 roku zmiana czasu z letniego na zimowy przypada w nocy z soboty 24 października na niedzielę 25 października.
Dokładnie o godzinie 3:00 nad ranem cofamy wskazówki na godzinę 2:00. W praktyce oznacza to, że tej nocy zyskujemy dodatkową godzinę snu. Większość współczesnych urządzeń — takich jak smartfony, komputery czy smartwatche — zaktualizuje godzinę automatycznie, jednak w przypadku klasycznych zegarków czy sprzętów AGD konieczna będzie ręczna korekta.
Po co wprowadzono zmianę czasu? Prawdziwe powody
Głównym założeniem wprowadzenia podziału na czas letni i zimowy było efektywniejsze wykorzystanie światła słonecznego oraz oszczędność energii elektrycznej.
Pomysł ten zrodził się z potrzeby dopasowania aktywności ludzi do długości dnia w okresie letnim, kiedy słońce wschodzi bardzo wcześnie. Przesunięcie czasu w okresie letnim sprawia, że zmrok zapada później, co teoretycznie miało zmniejszać zużycie prądu przeznaczanego na oświetlenie mieszkań i zakładów pracy.
Współczesne analizy ekonomiczne wskazują jednak, że w dzisiejszych czasach oszczędności te są znikome. Rozwój technologii, w tym powszechne stosowanie energooszczędnego oświetlenia LED oraz wysokie zużycie prądu przez klimatyzację w okresie letnim, sprawiły, że argument ekonomiczny stracił na znaczeniu.
Od kiedy przestawiamy zegarki? Krótka historia
Historia zmiany czasu sięga przełomu XIX i XX wieku, a za jej pomysłodawcę uważa się nowozelandzkiego entomologa George'a Hudsona oraz brytyjskiego budowniczego Williama Willetta.
- Pierwsze zastosowanie: Na masową skalę zmianę czasu wprowadziło Cesarstwo Niemieckie podczas I wojny światowej – dokładnie 30 kwietnia 1916 roku. Wkrótce potem ich śladem poszły m.in. Wielka Brytania i Stany Zjednoczone.
- Zmiana czasu w Polsce: W naszym kraju praktyka ta była wprowadzana i znoszona kilkukrotnie. Po raz pierwszy zastosowano ją w okresie międzywojennym (1919 r.), następnie podczas okupacji hitlerowskiej oraz w latach 1945–1949 i 1957–1964.
- Ciągłość od lat 70.: Na stałe zmiana czasu powróciła do Polski w 1977 roku (w odpowiedzi na światowy kryzys energetyczny) i obowiązuje nieprzerwanie do dziś. Od 1996 roku zasady te są jednolite w całej Unii Europejskiej.
Czy to już koniec zmiany czasu? Co na to Unia Europejska?
Dyskusja nad zasadnością przestawiania zegarków trwa od lat. Krytycy zwracają uwagę na tzw. jet lag społeczny – negatywne skutki zdrowotne dla ludzkiego zegara biologicznego, rozregulowanie rytmu dobowego oraz utrudnienia w transporcie publicznym i systemach bankowych.
W 2018 roku Komisja Europejska przeprowadziła ogólnoeuropejskie konsultacje, w których aż 84% respondentów opowiedziało się za zniesieniem zmiany czasu. Mimo że Parlament Europejski poparł projekt zniesienia procedury, prace legislacyjne zostały wstrzymane – m.in. ze względu na pandemię COVID-19 oraz brak porozumienia między państwami członkowskimi co do tego, który czas (letni czy zimowy) powinien obowiązywać na stałe.
Obecnie obowiązujące regulacje europejskie utrzymują dotychczasowy harmonogram, co oznacza, że co najmniej przez najbliższy czas będziemy przestawiać zegarki dwa razy w roku — jesienią na czas zimowy i wiosną na czas letni.
