Pełnia Wilczego Księżyca 2026. Kiedy obserwować zjawisko i dlaczego jest wyjątkowe?

Pierwsza pełnia roku, która przypada właśnie dziś, 3 stycznia, w tradycji kręgu kulturowego północnej półkuli nosi nazwę Wilczego Księżyca. Nazwa ta wywodzi się od wierzeń rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej oraz dawnych ludów germańskich i celtyckich. W mroźne, styczniowe noce watahy wilków podchodziły blisko ludzkich osad w poszukiwaniu pożywienia, a ich głośne wycie niosło się echem po zaśnieżonych lasach. Wówczas wierzono, że zwierzęta wyją do Księżyca z głodu. Inne nazwy tej pełni to Księżyc Lodowy lub Stary Księżyc.

Ziemia najbliżej Słońca - głos eksperta

Z punktu widzenia astronomii - pełnia to moment, w którym Księżyc znajduje się w opozycji do Słońca, patrząc z perspektywy Ziemi. Oznacza to, że nasza planeta znajduje się pomiędzy Słońcem a Księżycem, a cała tarcza naturalnego satelity jest w pełni oświetlona.

Dzisiejsza data jest szczególna z jeszcze jednego powodu, o którym przypomina miłośnik astronomii z naszego powiatu.

- Warto wiedzieć, że dzisiejsza pełnia to niejedyny powód, by spojrzeć w niebo. Dokładnie o godzinie 18:14 nasza planeta znajdzie się w peryhelium, czyli w punkcie swojej orbity położonym najbliżej Słońca w całym roku. Choć mogłoby się wydawać, że Ziemia porusza się po idealnym okręgu, w rzeczywistości jej trasa przypomina elipsę - przez pół roku oddalamy się od Słońca, by przez kolejne pół roku znów się do niego przybliżać. Co ciekawe, ta zmiana odległości wpływa na to, jak widzimy naszą gwiazdę: w styczniu tarcza Słońca na niebie jest nieznacznie większa niż w lipcu - zauważa Kamil Kiałka.

Wpływ pełni na nasz organizm

Choć nauka nie potwierdza bezpośredniego związku między pełnią a gwałtownym wzrostem agresji czy bezsenności (tzw. „efekt lunatyka”), badania sugerują, że jasne światło Księżyca może wpływać na jakość snu, skracając fazę głęboką u wrażliwych osób.

Przesądy i zwyczaje - dawne i współczesne

W dawnej Polsce wierzono, że podczas pełni nie należy ścinać drzew (drewno miałoby szybko próchnieć) ani sypać zboża do spichlerzy. Współcześnie przetrwały głównie przesądy dotyczące urody: wiele osób wierzy, że podcinanie włosów w pełnię sprawia, że rosną one gęstsze i mocniejsze. Z kolei, w astrologii pełnia jest czasem domykania procesów, kulminacji emocji i „oczyszczania” energii.

Kalendarz pełni Księżyca 2026

Zaplanuj swoje obserwacje! Oto kompletna lista pełni w 2026 roku:

• 3 stycznia - Wilczy Księżyc
• 1 lutego - Śnieżny Księżyc
• 3 marca - Czysty Księżyc (Robaczy)
• 2 kwietnia - Różowy Księżyc
• 1 maja - Kwiatowy Księżyc
• 31 maja - Truskawkowy Księżyc
• 29 czerwca - Koźli Księżyc (Burzowy)
• 29 lipca - Jesiotrowy Księżyc
• 28 sierpnia - Kukurydziany Księżyc
• 26 września - Księżyc Żniwiarzy
• 26 października - Księżyc Myśliwych
• 24 listopada - Bobrowy Księżyc
• 24 grudnia - Zimny Księżyc

Niebieski Księżyc na niebie w 2026 roku

Warto dodać, że rok 2026 uraczy nas wyjątkową kumulacją zjawisk astronomicznych, gdyż na niebie pojawi się aż 13 pełni. To rzadka sytuacja, w której w jednym miesiącu kalendarzowym - w tym przypadku w maju - będziemy mogli podziwiać srebrny glob w pełnej okazałości dwukrotnie. To właśnie tę drugą majową pełnię nazywamy potocznie Niebieskim Księżycem (z ang. Blue Moon). Choć nazwa sugeruje zmianę barwy, jest ona czysto umowna i odnosi się do rzadkości występowania takiego układu, co w języku angielskim utrwaliło się w powiedzeniu „once in a blue moon”, oznaczającym coś wyjątkowo niespotykanego.