Msza święta koncelebrowana w intencji Powstańców Wielkopolskich rozpoczęła miejskogóreckie obchody Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Przypomnijmy, 27 grudnia 2022 roku minęła 104. rocznica wybuchu powstańczego zrywu.

Miejska Górka. Dziś WTZ, kiedyś szpital powstańczy

Dalsza część uroczystości odbyła się tuż obok, przed budynkiem obecnych Warsztatów Terapii Zajęciowych w Miejskiej Górce, na którym została zamontowana tablica pamiątkowa. W czasie powstania obiekt ten pełnił ważną rolę. Przez ten czas był szpitalem powstańczym, zwanym "Domem Rannych".

W ceremonii odsłonięcia tablicy uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych, poczet sztandarowy OSP Miejska Górka, Zespołu Szkół w Miejskiej Górce i Szkoły Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich Gostkowo - Niepart, chórzyści Koła Śpiewu im. Bolesława Dembińskiego oraz mieszkańcy gminy i miasta Miejska Górka. Odśpiewano „Rotę”. Głos zabrał także burmistrz Karol Skrzypczak. Podziękował, m.in. księżom za odprawioną mszę w intencji powstańców, a także wszystkim zgromadzonym na uroczystości przy WTZ.

Przedstawiono również rys historyczny szpitala powstańczego, czyli „Domu Rannych”. Tablicę odsłonili: burmistrz Karol Skrzypczak oraz Anna Hejducka, prezes Stowarzyszenia Dzieci i Osób Niepełnosprawnych. Poświęcił ją natomiast ojciec Filip Kehler - gwardian Klasztoru Franciszkanów na Goruszkach.

- Powstanie Wielkopolskie uznawane jest za pierwszy w dziejach narodu polskiego, zwycięski zryw niepodległościowy. Receptą na jego sukces był masowy udział dobrze zorganizowanego i przygotowanego w różnych dziedzinach życia społeczeństwa naszego regionu. Pamiętając o odwadze i męstwie powstańców, nie sposób pominąć aspektu sanitarno - medycznego jako ważnego elementu zabezpieczenia działań bojowych w czasie powstania - zaznaczano podczas uroczystości.

Na zakończenie, wszystkich zaproszono na poczęstunek do sali widowiskowej OKSiAL-u. Poinformowano także, że do 20 stycznia 2023 r. w hali Widowiskowo - Sportowej im. Powstańców Wielkopolskich czynna jest okolicznościowa wystawa zdjęć wielkoformatowych "Walczyli o naszą wolność".

Miejska Górka. Jak powstał "Dom Rannych"? Kto go zorganizował? Kto opiekował się pacjentami?

W miejscu, w którym obecnie znajdują się Warsztaty Terapii Zajęciowej w Miejskiej Górce mieściła się kiedyś szkoła katolicka. 12 stycznia 1919 roku, utworzono w niej szpital powstańczy, nazywany „Domem Rannych”. Został zorganizowany pod kierunkiem zawodowych sanitariuszy wojskowych, Wincentego Minickiego i Józefa Spychalskiego. Głównym lekarzem został dr med. Stefan Noszczyński.

- Wspomnieć należy tutaj o działalności medycznej księdza majora Romana Józefa Dadaczyńskiego, kapelana powstania, który wraz z doktorem Noszczyńskim operował rannych w klasie, w polowych warunkach. Przy operacjach asystowała im Agnieszka Mikus, mieszkanka Miejskiej Górki, która do końca powstania pełniła obowiązki pielęgniarki - przypomniano podczas uroczystości.

W książce Anny Barłóg „Udział kobiet w powstaniu wielkopolskim 1918-1919” opublikowany został fragment wypowiedzi Agnieszki Mikus:

„Gdy pierwsze strzały padły na M-Górkę, zapytałam się radnego Borowicza, gdzie mamy umieścić chorych, a On mówi w Szkole, poszłam zobaczyć, były pełne klasy słomy, razem z 2 przyjaciółkami Garstecką i Malinowską zrobiłyśmy porządek, uszyłyśmy kilka sienników, i już w nocy powstał szpital na 6 łóżek, na drugi dzień Kapelan kazał wydzwonić do ludzi o dary, i uskładało się później na 50 łóżek gotowych. Do M-Górki przyjechała Kompania z Jarocina i Koźmina, i atakowali Rawicz, było 17 zabitych, a nasze łóżka były wszystkie zajęte przez rannych. Kapelan Dadaczyński bardzo się interesował naszymi powstańcami, zostawiając proboszcza, i pojechał dalej wyzwalać miasta z 11 p.p., ubrany przeze mnie w płaszcz wojskowy, pasek, rogatywkę od Harcerza. Niemcy wołali „Polonishe Hindenburg”. W tym szpitalu pracowałam cały rok do samego końca wyzwolenia Rawicza.”

Swój wkład w działania sanitarno - opiekuńcze wniosła także Felicja Pietruszyńska, mieszkanka Sobiałkowa. Tak wspominała tamten czas: „Czekałam na polecenie męża, który był komendantem powstania w mieście. Mąż przysyłał do mnie łącznika i poruczał mi różne sprawy. Polecił mi np. zorganizować pomoc dla rannych i chorych, których coraz więcej przybywało do polowego szpitala w Miejskiej Górce. Robiłam bandaże i zbierałam żywność. Opatrunki i żywność dostarczałam przez kilka tygodni do szpitala. Bandaże robiły też dziewczęta wiejskie z płótna. Kobiety znosiły żywność.(...) Jednego rannego powstańca ulokowałam w domu, u rodziców. W szpitalu polowym nie było już miejsca. Pacjenta pielęgnowałam, aż wyzdrowiał. Pochodził on z Domaradzic. Nazwiska nie pamiętam.”

Pomocą i opieką w prowadzeniu szpitala służyły przedstawicielki wszystkich środowisk społecznych. Nadzór medyczno - gospodarczy nad szpitalem objęła Maria Grobelna, która została także przełożoną pielęgniarek. Prace przy chorych jako sanitariuszki zadeklarowały: Maria Kasprzak, Józefa Hejducka, Maria Dorszewska, Weronika Amandowicz, Stefania Andersz, Maria Szotkiewicz, Bronisława Garstecka, Władysława Andree, Helena Sypniewska-Szotkiewicz i Ludwika Jarmużek. W późniejszym czasie dołączyła Jadwiga Sczaniecka, która od lutego 1919 roku pełniła funkcję siostry przełożonej i organizowała zaopatrzenie powstańców w żywność. Pracami porządkowymi, takimi jak pranie i sprzątanie szpitala, zajmowała się Franciszka Braczkowska.

Szpital powstańczy nawiązał też współpracę z sierocińcem fundacji państwa Radojewskich działającym przy parafii św. Mikołaja, prowadzonym przez siostry zakonne elżbietanki. Z dostępnych źródeł wiadomo, że do urządzenia „Domu Rannych” w dużym stopniu przyczynili się mieszkańcy Miejskiej Górki, dostarczając niezbędne do jego funkcjonowania materiały opatrunkowe i lekarstwa, bieliznę, pierzyny czy łóżka.

ZOBACZ TAKŻE:

Mieszkańcy powiatu rawickiego w 2022 roku na zdjęciach

WTZ (5)

Protest w Warsztatach Terapii Zajęciowej w Miejskiej Górce